Steingrímur J. leggur ICESAVE-skuldaklafann á þjóðina
eftir Björn Bjarnason
"Í fyrrverandi ríkisstjórn lagði utanríkisráðherra Samfylkingarinnar höfuðáherslu á, að ICESAVE-málið yrði rekið sem pólitískt ágreiningsefni en ekki lögfræðilegt og beygði sig þar með undir kröfu Breta og Evrópusambandsins", segir Björn Bjarnason.
„Taki Tryggingarsjóðurinn hins vegar við [ICESAVE]skuldunum er ljóst að þá verður ekki aftur snúið: Þá hefur þjóðin endanlega verið skuldsett á grundvelli pólitískra þvingunarskilmála sem ríkisstjórnin hafði ekki dug í sér til að standa gegn. Stjórnarseta Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar er því að reynast þjóðinni dýrkeypt, í þessu sem öðru. En þessari vöru fæst ekki skilað, eins og sagt er, heldur virðist ríkisstjórnin ætla að sitja áfram, án þess að boða til kosninga, þar til það er orðið endanlegt og óafturkræft að skuldir vegna þessarar fjárglæfrastarfsemi lendi á þjóðinni og komandi kynslóðum.“
Þannig skrifaði stjórnmálamaður í Morgunblaðið laugardaginn 24. janúar 2009. Fáir hafa líklega staldrað sérstaklega við þessi ströngu viðvörunarorð han í blaðinu þann dag, því að þá beindist öll stjórnmálaathygli að því, að daginn áður, föstudaginn 23. janúar lýsti Geir H. Haarde, forsætisráðherra, yfir því, að hann myndi hætta sem formaður Sjálfstæðisflokksins vegna veikinda auk þess sem hann teldi, að efna ætti til kosninga laugardaginn 9. maí. Sama dag og Geir sagði frá þessu, sneri Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, formaður Samfylkingarinnar og utanríkisráðherra, heim frá Stokkhólmi, þar sem hún hafði leitað lækninga vegna heilaæxlis.
Sunnudaginn 25. janúar er einnig ólíklegt, að margir hafi verið með hugann við þessa grein hins ábyrga stjórnmálamanns, sem taldi unnt að bjarga þjóðinni frá því að sitja uppi með ICSAVE-skuldirnar með því að rjúfa þing, efna til kosninga og fá nýja ríkisstjórn. Þennan sunnudag sat Ingibjörg Sólrún nefnilega heima hjá Geir H. Haarde og sagðist vilja losna við hann sem forsætisráðherra. Það gerðist svo mánudaginn 26. janúar, þegar ríkisstjórnin sprakk.
Ný ríkisstjórn var síðan mynduð til bráðabirgða 1. febrúar, gengið var til kosninga 25. apríl og meirihlutastjórn mynduð 10 maí. Aðeins leið rúm vika, frá því að höfundur greinarinnar í Morgunblaðinu hafði skipt um stól, hann hættur sem stjórnarandstæðingur og orðinn fjármálaráðherra, því að það var enginn annar en sjálfur Steingrímur J. Sigfússon, formaður vinstri-grænna, sem taldi mestu skipta að ný ríkisstjórn yrði til í landinu til að koma í veg fyrir, að það yrði „endanlegt og óafturkræft að skuldir vegna þessarar fjárglæfrastarfsemi [ICESAVE-reikninganna] lendi á þjóðinni og komandi kynslóðum.“
Ábyrgð á frágangi og samningum vegna ICESAVE lenti á herðum Steingríms J. Sigfússonar, eftir að hann varð fjármálaráðherra. Hann skipaði Svavar Gestsson, sendiherra, formann samninganefndar um ICESAVE. Skömmu síðar sagðist Steingrímur J. vænta „glæsilegrar niðurstöðu“ í ICESAVE-málinu, þegar hann spurður nánar út í það, hvað í þessum orðum fælist, dró Steingrímur J. í land og sagðist hafa lýst of mikilli bjartsýnni.
Þegar Steingrímur J. hefur farið með ICESAVE-málið í rúma fjóra mánuði í ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur, eða föstudaginn 5. júní, kynnir hann niðurstöðu í málinu. Hún er nákvæmlega sú, sem hann taldi fráleita og alls ekki koma til álita í greininni í Morgunblaðinu 24. janúar 2009. Þá sagði Steingrímur J. fullur hneykslunar um stefnu þáverandi ríkisstjórnar:
„Var í reynd fallist á að Ísland væri ábyrgt fyrir allt að 700 milljarða króna reikningi. Á þessari stundu er með öllu óvíst hvaða eignir koma á móti þessari skuld og hvenær salan á þeim eignum gæti átt sér stað. Vaxtakostnaðurinn einn og sér af 700 milljarða króna skuld næmi líklega á bilinu 35-50 milljörðum króna á ári (miðað við 5-7% vextir). Það er svipuð upphæð og kostar að reka Landspítalann allan eða þrefaldan Háskóla Íslands. Almennt er nú talið að það sé fyrst raunhæft að hefja sölu á einhverjum eignum, þeim sem þá verða eftir, að 3-5 árum liðnum. Á meðan yrði þessi óheyrilega skuldasúpa vaxtaberandi og svo stæði út af endanlegur reikningur (skuldir umfram eignir) sem bjartsýnar spár telja að gæti orðið 150 milljarðar. “
Nú er sagt frá því, að ríkisstjórnin hafi veitt Steingrími J. „fullt umboð“ til að halda viðræðum áfram um lausn Icesave deilunnar á svipuðum nótum og hann taldi forkastanlegar 24. janúar 2009. Lánsfjárhæðin er 640 milljarðar króna til 15 ára en afborgunarlaust í 7 ár, vextir eru 5,5%.
Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra, segir að þau drög að samkomulagi, sem hafa verið kynnt séu mun hagstæðari hvað varðar lánstíma og vaxtakjör en áður hafi verið í boði. Tryggingasjóður innlána gengur frá málinu með ríkisábyrgð, en vegna ábyrgðanna þurfi málið að fara fyrir þingið.
Orð Jóhönnu Sigurðardóttur um „mun hagstæðara“ lán eru ósönn, þegar litið er til þess, sem Steingrímur J. lýsir í grein sinni. Samningaviðræðurnar undir forystu Svavars Gestssonar hafa vissulega skilað niðurstöðu en hún er ekki þess eðlis, að nokkur ástæða sé til að fagna henni.
Raunar má velta fyrir sér, hvað knúði á um að ganga frá þessu máli einmitt á þessari stundu, þegar ríkissjórn Gordons Browns, forsætisráðherra Breta, stendur á brauðfótum og krafa um kosningar í Bretlandi verður sífellt háværari. Fram hefur komið, að þau Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, þáverandi utanríkisráðherra, og Össur Skarphéðinsson, núverandi utanríkisráðherra, hafa bæði rætt málið við David Miliband, utanríkisráðherra Breta, og jafnframt látið þess getið, að þau hafi að nokkru leyti gert það á flokkslegum grunni jafnaðarmanna.
Með samkomulaginu fellur ríkisstjórnin frá öllum lagalegum fyrirvörum vegna ICESAVE en færð hafa verið fyrir því rök, að með vísan til lagareglna evrópska efnhagssvæðisins sé unnt fyrir íslensk stjórnvöld að verjast hörðum kröfum Breta og Hollendinga um, að Íslendingar standi undir útborgun á innlánsreikningum í Bretlandi og Hollandi. Í fyrrverandi ríkisstjórn lagði utanríkisráðherra Samfylkingarinnar höfuðáherslu á, að ICESAVE-málið yrði rekið sem pólitískt ágreiningsefni en ekki lögfræðilegt og beygði sig þar með undir kröfu Breta og Evrópusambandsins. Ég hvatti til þess, að ekki yrði fallið frá lagalegum fyrirvörum, en ríkisstjórninn var ráðlagt annað af lögfræðingum og stjórnarerindrekum fyrir utan, að utanríkisráðherra lagði áherslu á póltíska lausn.
Hin pólitíska niðurstaða liggur nú fyrir og það kemur í hlut Steingríms J. Sigfússonar að ganga frá henni ásamt Svavari Gestssyni, sendiherra, með blessun Jóhönnu Sigurðardóttur. Niðurstaðan er hvorki „glæsileg“ né „mun hagstæðari“ en nokkur gat vænst. Hún er einfaldlega sú, sem Bretar og Evrópusambandið vildu.
Steingrímur J. Sigfússon sneri við blaðinu gagnvart Evrópusambandinu með því að setjast í ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og nú hefur hann étið ofan í sig öll stóru orðin um ICESAVE og tekur sjálfur að sér að leggja skuldaklafann á þjóðina.
Björn Bjarnason
fyrrv. ráðherra
Þessi vefur var unninn og er haldið við af Netvistun ehf
Athugasemdir
Þetta vil ég segja við Steingrím: "Et tu Brute?"
Fullyrðingin um utanríkisráðherra Samfylkingarinnar er röng. Eins og við vitum bæði samþykkti fjármálaráðherra án samráðs við aðra ráðherra og undir miklum þrýstingi á fundi með starfssystkinum í Brussel að innistæðuábyrgðin yrði útkljáð í eins konar sui generis gerðardómi sem augljóslega var hlutdrægur og Ísland gat ekki fallist á. Þeim skilaboðum var komið til Brussel að Ísland samþykkti þetta ekki og átti þáv. utanríkisráðherra mikinn þátt í því. Í þess stað fór Ísland fram á aðrar hefðbundnar alþjóðlegar gerðardóms- og dómstólaleiðir en því var hafnað með öllu og stafaði stífnin án efa af almennum ótta við bankaáhlaup í álfunni - að fólk missti traust á innistæðutryggingakerfinu í heild. Tímasetningin var auðvitað skelfilega óhagstæð.
Það er því miður ekki fyrir hendi óhlutdrægur alþjóðlegur dómstóll sem deiluaðilar um EES-innistæðutryggingar eru bundnir af að virða. Til þess er EES ekki nógu yfirþjóðlegt. Það var og er vandi Íslands í þessu tiltekna máli.
Afgreiðsla AGS á efnahagsáætlun Íslands dróst í 5 vikur vegna þessarar hörðustu milliríkjadeilu sem Ísland hefur lent í. Umsömdu viðmiðin sem náðust milli Íslands, Þýskalands, Bretlands og Hollands með forsætisríkið Frakkland sem eins konar fundarstjóra höfðu engin réttaráhrif. Þau fólu ekki í sér viðurkenningu á öðru en því að EES-reglurnar um innistæðutryggingar hefðu verið innleiddar á Íslandi. Þau urðu hins vegar til þess að áætlunin var samþykkt í stjórn AGS í Washington. Í mínum huga voru viðmiðin diplómatískt afrek öflugra embættismanna í utanríkisþjónustunni vegna þess að engu var afsalað en stíflan í AGS samt rofin.
Utanríkisráðherra Samfylkingarinnar fylgdi af fyllstu hörku eftir öllum möguleikum á "lögfræðilegri leið" og beitti sér jafnframt að alefli fyrir því að áætlun AGS kæmist alla leið eftir að hún var afgreidd í ríkisstjórn því annað var óhugsandi fyrir landið.
Sumir hafa blandað ábyrgð á innistæðutryggingum saman við spurninguna um hvort beitingu breskra stjórnvalda á hryðjuverkalögum væri hægt að hnekkja fyrir breskum dómstólum. Þetta eru tvö aðskilin mál og fresturinn sem rann út 7. janúar varðaði ekkert ábyrgðina á Icesave innstæðum.
Staðreyndin er líka sú að ný ríkisstjórn sem við tók var gat hæglega snúið ákvörðunum fyrri ríkisstjórnarinnar um Icesave-samninga, hefði verið pólitískur vilji fyrir því. Forræði á Icesave-samningum hefur verið fjármálaráðherra í öllum ríkisstjórnum sem starfað hafa á þessum erfiða vetri og núverandi ráðherra og flokkur hans hefur sama frjálsa svigrúm til ákvarðana og aðrir höfðu á undan.
Svo er það alveg önnur umræða hversu góðir þeir samningar eru sem nú verða gerðir.
Þetta lánasafn er verðlaust plagg, sem aldrei kemst í verð. Þetta eru nær hreinar skuldir séu athugasemdir og rannsóknir helstu hagrýna Breta teknar með í reikningin. Það er engin gúrkutíð í vændum. Yfirstandandi sumarbóla, er annað hvort árstíðarbundin eða upphaf af hnattrænni verðbólgu vegna peningaprentunar og skuldbindinga stærstu hagkerfa heimsins. Ef þessi samningur um Icesave verður samþykktur, erum við Íslendingar formlega orðnir gjaldþrota, og landflótti ekki mögulegur, heldur ber að tala frekar um þjóðflutninga.
Það eru skelfileg örlög fyrir Steingrím J Sigfússon að verða sá ráðherra sem ætlar að skrifa undir samning um að setja íslenska þjóð á skuldaklafa um ókomna tíð. Er það svo að ekkert, nákvæmlega ekkert sé að marka það sem SJS segir ? Steingrímur J hefur haft skoðanir á flesum hlutum gegn um tíðina og skapað sér þá ímýnd að hann sé þjóðrækinn maður en nú verður manni ljóst að allt hans tal hefur sennilega bara verið marklaust gaspur hann meinar ekkert með því sem hann segir né ætlar hann að standa við það sem hann hefur sagt. Fyrir ungt fólk sem kaus VG í síðustu kosningum er það eins og blaut tuska í andlitið að SJS ætli nú að skrifa undir samning sem felur í sér að það sé þetta sama unga fólk og kaus hann sem þarf svo að taka á sig verulegar birgðar vegna þess að það treysti orðum SJS og VG.
Kristrún Heimisdóttir fyrrum aðstoðarmaður ISG sem Össur rak síðan úr ráðuneytinu var vænd um það er ég man rétt að hún vildi ná samningum um Icesave hvað sem það kostaði bara til að liðka fyrir inngöngu í EB. Maður átti því ekki von á miklu úr þeirri átt en eða VG og SJS sé að bregðast svona er eitthvað sem VG situr uppi með að hafa gert næstu 30 árin það er verst að þjóðin þarf að líða fyrir svik Steingríms J.
Góðu hættið þessu kjaftæði - fólk sem ekki er tilbúið að berjast fyrir sannfæringu sínu eru bara tuskur - svona eins og þið.
Í tryggingasjóðnum voru feitar upphæðir sem eir vildu koma höndum sínum yfir.
Davíð brást vel við beiðni vina sinna, þó hann hafi á þeim tíma verið farinn að gera sér grein fyrir að bankarnir stefndu beina leið til helvítis (að eigin sögn) og AFNAM BINDISKYLDU ÍSLENSKRA BANKA ERLENDIS!!!!!!!!!!!!!
Sá gjörningur, umfram alla aðra, gerði það að verkum að skuldin er svona stór. Gleymdu þessu ekki Björn - gleymdu þessu ALDREI !!!!!!